Wees lief voor je hart

In het NRC van afgelopen weekend stond een interessant artikel over het veranderen van gedrag na een hartaandoening. De titel luidt: Angst na een hartoperatie slijt, de slechte gewoontes niet.

De schrik is groot op het moment dat je hart op welke wijze dan ook hapert en ingrijpen noodzakelijk is. Als je een hartaanval overleeft, net gedotterd bent of een bypass-operatie hebt ondergaan, dan gaan alle alarmbellen af. Op dat moment ben je je meestal bewust dat er dingen moeten veranderen.Wees lief voor je hart

In het ziekenhuis krijg je medicijnen voorgeschreven. Meestal is dat een recept voor levenslang! Vanaf dat moment ben je chronisch hartpatiënt. En wekelijks komen daar in Nederland 500 mensen bij.

Daarnaast worden er ook leefstijladviezen gegeven. Het bekende rijtje: gezonder eten, meer bewegen, stoppen met roken en matig drinken.

Bij de controles die in de periode daarna standaard volgen, blijkt slechts 5 % van de patiënten de gewenste bloedwaardes te hebben. Oorzaak: het stoppen met de medicatie, maar nog veel vaker heeft er geen verandering in leefstijl plaatsgevonden. Risico’s blijven daardoor bestaan. “De meeste hartpatiënten krijgen nieuwe hartklachten en gaan, te vroeg dood, toch aan een hartziekte”, aldus hoogleraar cardiologie Ron Peters (AMC Amsterdam).

Peters heeft de afgelopen jaren onderzoek gedaan op het gebied van hartziektepreventie. De cardioloog heeft vaak weinig tijd voor nazorg, daarom ligt deze rol voornamelijk bij de verpleegkundige. Deze blijkt vooral invloed uit te kunnen oefenen op het medicatiegebruik. Hebben we het over het veranderen van levensstijl dan zijn de resultaten teleurstellend.

Het veranderen van gedrag is moeilijk! Of je nou minder wilt snoepen, één keer per week naar de sportschool wilt gaan of bijvoorbeeld eerder naar bed, het zijn ingesleten patronen die je om moet zien te gooien. Voor hartpatiënten lijkt het nog lastiger. “Kort na een hartaanval of hartoperatie is iedereen wel gemotiveerd om te veranderen. Iedereen is bang geweest en wil zoiets niet nog eens meemaken. Maar dat slijt. Dan blijft het kale feit dat de meeste mensen die een hartziekte krijgen diep in hun hart al lang wisten dat ze slechte voedings-, beweeg- en rookgewoonten hadden. Mensen die zonder risicofactoren een hartziekte krijgen – dat is heel zeldzaam.”

In een recent onderzoek heeft men de begeleiding op leefstijlgebied uitbesteed aan partijen die patiënten in de thuissituatie kunnen begeleiden. En dat lijkt zijn vruchten af te werpen. Positief aspect van deze aanpak is dat ook een familielid (bij voorkeur de partner) bij het proces werd betrokken. Dan zie je dat veranderingen beter standhouden. Er wordt nu gekeken hoe de effecten zijn op een langere termijn. Ook lijkt er op dit vlak een grotere rol weggelegd voor de cardioloog. Juist door tijdens de behandeling leefstijlverandering aan te kaarten, wordt de urgentie voor de patiënt duidelijker. Bovendien beklijven gebeurtenissen het best in het geheugen op momenten van sterke emoties! 

Ben jij zelf hartpatiënt of wil je juist voorkomen dat je hartklachten krijgt, laat je levensstijl dan eens goed onder de loep nemen. VITANS begeleidt mensen in de thuissituatie (eventueel met de partner erbij). Zoals ook uit dit onderzoek blijkt, zijn de effecten dan groter en kun je nieuwe gewoontes ook beter vasthouden! Neem contact op voor een vrijblijvende kennismaking.